Wprowadzenie do terapii zakażeń HIV (ang. human immunodeficiency virus) leków antyretrowirusowych pozwoliło na zahamowanie progresji choroby, a co za tym idzie – zmniejszenie częstości występowania powikłań oraz obniżenie śmiertelności. Na czym polega innowacyjność i skuteczność terapii HAART?

Leki antywirusowe w walce z HIV – terapia HAART

Wkrótce po odkryciu wirusa HIV w 1981 r. wprowadzono wiele terapii polegających na zażywaniu jednego leku przez osoby będące nosicielami HIV lub AIDS. Pomimo początkowego sukcesu, te “monoterapie” okazały się nieskuteczne w spowalnianiu postępu wirusa.

Ta porażka była spowodowana zdolnością HIV do szybkiego rozwinięcia oporności na te pojedyncze leki. Innymi słowy, zmutowano (zmieniono) HIV w formę, która nie reaguje już na poszczególne leki.

W 1995 roku wprowadzono leczenie skojarzone, znane jako “koktajl AIDS”. Ten rodzaj terapii jest obecnie znany jako wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa (HAART). Nazywana bywa również skojarzoną terapią przeciwretrowirusową (cART) lub po prostu terapią przeciwretrowirusową (ART).

Niezależnie od nazwy, HAART doprowadziło do radykalnych zmian na lepsze u osób z HIV, którzy z niej korzystali. Pacjenci doświadczyli zmniejszonego miana wirusa (ilość HIV w organizmie) i zwiększonej liczby komórek CD4 (komórki odpornościowe, które są niszczone przez HIV).

Według Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom osoby, które stosują terapię przeciwretrowirusową zgodnie z zaleceniami i utrzymują niewykrywalny poziom wiremii, “skutecznie nie ryzykują” przeniesienia HIV na inne osoby.

Ponadto ich średnia długość życia znacznie zbliżyła się do przeciętnej długości życia zdrowej osoby. Jednym z głównych powodów sukcesu HAART jest to, że pomaga zapobiegać oporności na którykolwiek pojedynczy lek.

Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (ang. nucleoside reverse transcriptase inhibitors – NRTIs) od prawie 20 lat stanowią podstawę wysoce aktywnej terapii antyretrowirusowej (ang. highly active antiretroviral therapy – HAART).

Wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa (HAART)

Wysoce aktywna terapia przeciwretrowirusowa (HAART) to leki stosowane w leczeniu zakażeń HIV. Leki te można również nazwać lekami przeciwretrowirusowymi (ART), lekami przeciwretrowirusowymi (ARV) lub lekami przeciw HIV. Chociaż obecnie nie ma lekarstwa na zakażenie wirusem HIV, dostępność HAART oznacza, że HIV nie jest już śmiertelną infekcją, ale jest stanem, który można mieć pod kontrolą przez całe życie.

HAART uniemożliwia wirusowi HIV wykonywanie kopii samego siebie i ogranicza ilość wirusa w ciele. Poziom wirusa we krwi nazywany jest “wiremią”. Gdy ładunek wirusa jest niski, mniej szkodzi układowi odpornościowemu organizmu i powikłaniom zakażenia HIV. Zmniejszenie obciążenia wirusem na “niewykrywalne” poziomy zmniejsza również ryzyko przeniesienia wirusa HIV na inne osoby.

Terapie skojarzone – antyretrowirusowe HAART

Obecne klasy leków wchodzących w skład terapii antyretrowirusowych obejmują:

  • Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI). HIV wymaga enzymu zwanego odwrotną transkryptazą (RT) w celu replikacji. Oferując wadliwe wersje RT wirusom, NRTI blokują zdolność replikacji wirusa.
  • Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkrypcji (NNRTI). Te inhibitory wyłączają kluczowe białko, które HIV potrzebuje do replikacji.
  • Inhibitory proteazy (PI)
  • Inhibitory wejścia lub fuzji. Inhibitory te blokują zdolność wirusa do wchodzenia do komórek CD4 organizmu.
  • Inhibitory integrazy (InstIs). 

Terapia HAART – dla kogo jest pilniejsza?

Leczenie przeciwretrowirusowe jest obecnie zalecane dla wszystkich osób żyjących z HIV. Jednak niektóre sytuacje sprawiają, że leczenie staje się pilniejsze. Przykłady takich sytuacji dotyczą osób, które:

  • są obecnie w ciąży
  • wcześniej doświadczyły demencji związanej z HIV, raka lub innych powikłań związanych z HIV, takich jak infekcje lub ból nerwów
  • mają zapalenia wątroby typu B lub zapalenie wątroby typu C,
  • miały liczbę CD4 poniżej 200 komórek / mm3

Po rozpoczęciu leczenia przeciwretrowirusowego należy kontynuować leczenie długoterminowe. Pomaga to utrzymać niskie miano wirusa i normalną liczbę CD4.

Przeciwwskazania do HAART

Niestety, terapia HAART to nie tylko same plusy, ponieważ jak każdy środek farmaceutyczny może powodować skutki uboczne. Poszczególne leki antyretrowirusowe mogą mieć szkodliwy wpływ na zdrowie osoby seropozytywnej, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w ich doborze.

Do przeciwwskazań może należeć nadwrażliwość na składniki leków, niewydolność nerek, choroby wątroby, nieprawidłowości w obrazie morfologicznym krwi. Decyzja o rozpoczęciu leczenia należy do lekarza i opiera się na ścisłej współpracy z podopiecznym.

Przyszłość HAART

Oprócz zapewnienia trwałej supresji HIV u zakażonych osób, HAART jest obecnie stosowany jako środek do odwracania częstości infekcji w wielu populacjach wysokiego ryzyka. Strategia, znana jako profilaktyka (TasP) , zmniejsza “społeczny ładunek wirusa” w populacji, co znacznie utrudnia przekazanie wirusa z zainfekowanej osoby do niezainfekowanej osoby.

Co więcej, wykazano, że HAART zmniejsza ryzyko chorób związanych zarówno z HIV, jak i bez HIV (w tym z nowotworami i chorobami serca) aż o 58%, jeśli rozpoczęło się w momencie postawienia diagnozy. W związku z tym zaleca się rozpoczęcie leczenia HAART u wszystkich osób zakażonych wirusem HIV, niezależnie od statusu odporności, dochodów, regionu geograficznego, rasy lub obciążenia wirusem HIV.

Koncepcja HAART prawdopodobnie zmieni się wraz z rozwojem długotrwałych leków przeciwretrowirusowych (potencjalnie pozwalających na comiesięczne lub kwartalne zastrzyki) i leków nowej generacji, które mają na celu obniżenie tradycyjnego potrójnego koktajlu lekowego do zaledwie dwóch leków.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here