Kreatynina to produkt metabolizmu, który występuje we krwi i w moczu (z nim jest też wydalana z organizmu). Badanie poziomu kreatyniny we krwi przeprowadzone jest głównie po to, aby ocenić pracę nerek.  Test może wykazać jej podwyższony lub obniżony poziom. Obydwie te sytuacje są powodem do niepokoju i mogą wskazywać niezaburzenia w funkcjonowaniu nerek.  Poznaj normy kreatyniny we krwi oraz dowiedz się jak interpretować wyniki.

Poziom kreatyniny we krwi uzależniony jest od jej produkcji oraz szybkość wydalania tej substancji z organizmu. Testy na obecność kreatyniny we krwi przeprowadzania się wraz z badaniem moczu. Otrzymane wyniki pozwalają obliczyć klirens kreatyniny, który służy do oceny funkcjonowania nerek.

Co to jest kreatynina?

Kreatynina jest związkiem organicznym wytwarzanym przede wszystkim w mięśniach. Z nich przedostaje się do krwi i transportowana jest do kłębuszków nerkowych. Tam dochodzi do jej filtracji i przygotowania do wydalenia z organizmu wraz z moczem. U osób chorych proces ten może być zaburzony. Jeśli nerki nie pracują prawidłowo, to poziom kreatyniny we krwi się podnosi. Jest to sygnał, że w organizmie dochodzi do nieprawidłowości i że mogą się w nim gromadzić inne szkodliwe substancje.

Badanie poziomu kreatyniny we krwi – kiedy je wykonywać?

Poziom kreatyniny we krwi bardzo często bada się profilaktycznie, aby potwierdzić, że nerki pracują prawidłowo. Test ten obowiązkowy staje się u osób chorujących na nerki. Wskazaniem do wykonania badanie jest przewlekła choroba nerek, uszkodzenia tego narządu oraz ostra niewydolność nerek. Oprócz tego badanie zleca się u osób z niewydolnością serca, trzustki i wątroby – pozwala to stwierdzić, czy schorzenie nie uszkodziły również nerek.

Jako wskazania do badania poziomu kreatyniny we krwi są również:

  • Zabiegi operacyjne np. chirurgii ogólnej, naczyniowej i kardiologiczne;
  • Badania diagnostyczne wymagające podania pacjentowi roztworów z kontrastem, czyli tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, koronarografia i arteriografia.

Badanie kreatyniny we krwi – na czym polega?

Poziom kreatyniny we krwi bada się na czczo. Osoba badana na minimum 8 godzin przed wykonaniem testu powinna zaprzestać spożywania stałych posiłków oraz picia. Dzień przed wykonaniem testu nie należy też podejmować intensywnej aktywności fizycznej. Jeśli wskazaniem do wykonania testu poziomu kreatyniny we krwi jest badanie kontrastowe, to należy go wykonać nie wcześniej niż 7 dni przed nim. Poziom kreatyniny we krwi oznacza się z surowicy krwi pobranej z krwi z żyły łokciowej. Na wyniki czeka się ok. 1 dzień – dokładny czas ich otrzymania zależy od danego laboratorium.

Norma kreatyniny we krwi

Norma dla kreatyniny to 53-115 µmol/l (0,6-1,3 mg/dl). Należy jednak pamiętać, że stężenie kreatyniny w surowicy jest w dużej mierze uzależnione od laboratorium wykonującego badanie oraz zastosowanej metodyki. Na poziom kreatyniny wpływa również masa mięśniowa – większa oznacza, że stężenie tego związku będzie wyższe, co nie jest równoznaczne ze stanem chorobowy. Na otrzymany wynik ma też wpływ masa ciała oraz płeć. Wskazuje się, że poziom kreatyniny u mężczyzn zazwyczaj jest wyższy niż u kobiet i nie ma to nic wspólnego ze stanami chorobowymi. Dalsze determinanty wyników badań to wiek, niektóre czynniki zdrowotne np. ciąża. Oznacza to, że wyniki kreatyniny we krwi zawsze powinien zinterpretować lekarz, na podstawie swojej wiedzy medycznej.

Podwyższony wynik kreatyniny we krwi

Podwyższony wynik kreatyniny zazwyczaj oznacza, że dochodzi do niewłaściwej pracy nerek. Trzeba pamiętać, że wysokie stężenie tej substancji we krwi nie zawsze oznacza niebezpieczeństwa. Taki stan rzeczy nie jest niebezpieczny dla zdrowia, jest jedynie symptomem mogącym wskazywać, że w organizmie znajdują się niebezpieczne substancje. Stąd też w przypadku podwyższonego poziomu kreatyniny we krwi zaleca się dalsze badania diagnostyczne. Mają one wykluczyć takie schorzenia jak ostra niewydolność nerek lub przewlekła choroba nerek. Wykluczenie tych chorób następuje na podstawie wartości GFR.

Obniżony poziom kreatyniny we krwi

Kreatynina poniżej normy również nie jest dobrym zwiastunem. Takie wyniki badań mogą wskazywać na zanik mięśni, niedożywienie oraz choroby wyniszczające wątrobę. Z niską kreatyniną mamy również do czynienia w przypadku małej masy mięśniowej, będącej wynikiem restrykcyjnej diety – głodówki. Niską kreatyninę we krwi notuje się również u kobiet w ciąży i chorych przyjmujących leki moczopędne i sterydowe. Należy pamiętać, że niska kreatynina oznacza, że nerki pracują prawidłowo.

Poziom kreatyniny we krwi warto badać raz na jakiś czas profilaktycznie. Badanie nie jest obciążające i nie wymaga wielu przygotowań. Test można przeprowadzić na NFZ lub prywatnie płacąc za niego kilka złotych. W przypadku uzyskania nieprawidłowych wyników konieczne będzie przeprowadzenie dalszych badań diagnostycznych, które pozwolą odkryć przyczynę takiego stanu rzeczy. Po interpretację wyników badań poziomu kreatyniny we krwi najlepiej udać się do lekarza i nie robić tego na własną rękę.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here