Ziemniaki – odmiany ziemniaków i ich wartości odżywcze

0
516

Ziemniak to popularny dodatek do dania głównego. Na polskich talerzach królują bardzo często. Jemy je pod różnymi postaciami. Zazwyczaj nie wiemy jednak, że jedzone ziemniaki są również cennym źródłem witamin i minerałów. W ziemniakach zawarte są spore ilości białka, potasu i witaminy z grupy B. Poznaj najpopularniejsze odmiany ziemniaków oraz ich wartości odżywcze.

W sklepach można kupić różne odmiany i gatunki ziemniaków. To od gatunku zależy smak ziemniaków oraz to jak będzie zachowywał się on w gotowaniu. Ziemniaki dzieli się na:

  • Typ A – są to ziemniaki twarde, które doskonale spisują się w sałatce; wyróżniają się zwięzłą konsystencją i delikatną strukturą; nie rozgotowują się i dają się łatwo kroić;
  • Typ B – jest to najpopularniejsza odmiana ziemniaków; ich miąższ jest zwięzły, lekko mączysty, wilgotny i ma skłonności do rozgotowywania się; odmiany te są przeznaczone do bezpośredniego spożycia np. w zupie;
  • Typ C – ziemniaki tej odmiany są mączyste i sypkie; szybko się rozgotowują i mają podwyższoną zawartość skrobi; głównie wykonuje się z nich puree;
  • Typ D – są mączne, a bulwy ziemniaków rozgotowują się całkowicie.

Oprócz odmian ziemniaków wyraźnie się również kilkanaście gatunków: wczesnych, średniowczesnych i późnych. Dane pokazują, że w Polsce zarejestrowanych jest ponad 135 odmian ziemniaków. Za najsmaczniejsze gatunki kartofli uważa się: Milę, Bryzę, Marynę, Aster, Irysa i Irgę. Jak więc widać wybór ziemniaków wcale nie jest łatwy.

Wartości odżywcze ziemniaków

Ziemniak to warzywo, które swoje początki ma w Ameryce Południowej. Znany jest on tysięcy lat. Wbrew powszechnym opiniom ziemniaki to zdrowe warzywo, które nie przyczyniają się do otyłości. W 100 g ugotowanych ziemniaków znajduje się ok. 71 kalorii, a za wysoką kaloryczność dania odpowiadają przede wszystkim dodatki np. sosy czy mięso. W ziemniakach natomiast znajdziemy błonnik pokarmowy, witaminę C i K, witaminy z grupy B, potas, fosfor, magnez, cynk, mangan, żelazo, miedź. Podaje się, że ziemniaki są dobrym źródłem witamin i minerałów. Warto włączyć je do codziennej diety. Najwięcej wartości odżywczych znajduje się w ziemniakach gotowanych na parze, pieczonych lub w łupinach. Najmniej wartościowsze jest puree ziemniaczane oraz ziemniaki odsmażane.

Właściwości lecznicze ziemniaków

Właściwości lecznicze ziemniaków wykorzystywane są od wieków. Medycyna ludowa chętnie sięga po różnego rodzaju produkty z ziemniaków np. sok z surowych bulw, obierki czy ugotowane kartofle. Wskazuje się, że:

  • Sok z surowych bulw pomaga w leczeniu zgagi, nadkwasoty, przy wrzodach żołądka i dwunastnicy oraz w zaparciach.
  • Tarte surowe ziemniaki łagodzą oparzenia, pęknięcia skóry, wygładzają zmarszczki i napinają skórę.
  • Wywar z gotowanych bulw pomaga na pękającą skórę pięt i rąk.
  • Gotowane i przetarte ziemniaki to doskonała maseczka na zmęczoną i ziemistą cerę.
  • Mączka ziemniaczana w postaci kleiku działa na skórę zmiękczająco, przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie.
  • Kisiele z mączki ziemniaczanej służą jako środek osłaniający błonę śluzową żołądka (w zatruciach).
  • Glukoza z ziemniaka jest głównym składnikiem preparatów krwiozastępczych; ponadto wpływa dodatnio na pracę mięśnia sercowego oraz pamięć (wg kanadyjskich uczonych już 15 minut po zjedzeniu ziemniaków glukoza w nich zawarta dociera do komórek mózgowych).
  • Gotowane i rozdrobnione ziemniaki stanowią składnik domowej maseczki na zmęczoną skórę. Kosmetyka wykorzystuje również ziemniaki jako naturalny środek redukujący zmarszczki.

Sposób na zdrowe ziemniaki

Ziemniaki na skutek obróbki termicznej, temperatury, obierania, mycia, gotowania, smażenia czy pieczenia tracą wiele witamin i minerałów. Dlatego też przygotowując dania z ziemniaków, warto zadbać o ograniczenie tych strat. Pomoże w tym przestrzeganie kilku prostych zasad. Mówią one, aby:

  • Ziemniaki obierać bardzo cienko lub wcale, bowiem najwięcej substancji odżywczych znajduje się bezpośrednio pod skórką; ziemniaki można więc piec lub gotować je w mundurkach; zalecenia jest również gotowanie ziemniaków na parze, dzięki temu ograniczy się straty witaminy C;
  • Ziemniaków nie powinno się przechowywać obranych i pokrojonych w wodzie, ponieważ powoduje to redukcję zawartych w nich składników mineralnych; najlepiej obrać je i pokroić bezpośrednio przed gotowaniem;
  • Ziemniaki najlepiej gotować w niewielkiej ilości wody, a także solić w minimalnym zakresie.

Przeciwwskazania do jedzenia ziemniaków

Ziemniaki w diecie powinny ograniczać osoby z niewydolnością nerek. Zawarty w nich potas może bowiem znacząco przyczynić się do rozwoju schorzenia. Niewielkie ilości kartofli mogą również spożywać osoby ze schorzeniami reumatycznymi.

Jak kupić dobre ziemniaki?

Chcąc kupić dobre ziemniaki, trzeba na etykiecie sprawdzić ich odmianę. Informację o gatunku zazwyczaj znajdują się w hipermarketach, na targach i rynkach rzadko, kiedy ja uzyskamy. Kupując ziemniaki, dobrze jest też sprawdzić, czy nie są one mało jędrne i zazielenione. Oznacza to, że były one złe przechowywanie i mogą wywołać zatrucie pokarmowe. Odpowiadać za nie będzie solanin, związek znajdujący się w ziemniakach, którego stężenie wzrasta wraz ze złym przechowywaniem.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here